Liefdesverdriet verwerken: waarom het zo lang duurt

Liefdesverdriet verwerken duurt bijna altijd langer dan je had verwacht. Dat komt meestal niet doordat je het verkeerd aanpakt, en ook niet doordat je te gevoelig bent. Het komt doordat verwerken iets anders is dan begrijpen, en je lichaam een ander tempo heeft dan je hoofd.

Toen mijn relatie van 14 jaar eindigde, dacht ik dat ik het redelijk snel op een rij zou hebben. Ik snapte waarom het voorbij was. Ik kon het uitleggen aan iedereen die ernaar vroeg, rustig en met de juiste woorden. En toch lag ik maanden later nog wakker. Toch schoot er iets door me heen als ik haar naam ergens zag staan.

Dat verschil, tussen het snappen en het voelen, is waar dit artikel over gaat. Het is ook de reden waarom de meeste adviezen over liefdesverdriet verwerken niet werken. Ze richten zich op je gedachten, terwijl het probleem een verdieping lager zit.

Wat verwerken eigenlijk betekent

De meeste mensen denken bij verwerken aan iets als: er niet meer de hele dag aan denken, het kunnen loslaten, verder kunnen. Een soort mentale eindstreep.

Maar zo werkt het niet. Verwerken is niet iets wat je met je hoofd doet. Het is iets wat je lichaam doet, en jij mag daarbij helpen.

Je kunt het zo zien: je hoofd heeft de nieuwe situatie al opgeslagen. Het weet dat de relatie voorbij is, het kan de redenen opnoemen, het snapt zelfs dat het misschien beter zo is. Maar je zenuwstelsel heeft dat bericht nog niet gekregen. Dat draait nog in de oude stand, waarin deze persoon dagelijks in de buurt hoort te zijn.

Zolang die twee niet gelijklopen, voelt het alsof je vastzit. Je weet het wel, maar je voelt het niet. En hoe vaker je jezelf uitlegt waarom je verder zou moeten kunnen, hoe onmachtiger het wordt dat het niet lukt. Dat verschil tussen weten en voelen werk ik verder uit in een relatiebreuk accepteren.

Waarom liefdesverdriet verwerken zo lang duurt

Er is een reden waarom een relatiebreuk zo diep ingrijpt, en die is biologischer dan de meeste mensen denken.

Je zenuwstelsel had zich afgestemd op iemand anders

In een hechte relatie reguleren twee zenuwstelsels elkaar. Dat is geen beeldspraak. Je hartslag, je ademhaling, je slaapritme en de manier waarop je stress verwerkt, stemmen zich deels af op de ander. Iemands stem horen, iemands hand voelen, weten dat die persoon er is: dat kalmeert je systeem letterlijk.

Als die persoon wegvalt, valt daarmee ook een stuk van je regulatie weg. Je lichaam merkt dat als gevaar, niet als verdriet. En op gevaar reageert het met alarm.

Dat verklaart een heleboel klachten die op het eerste gezicht niets met liefde te maken hebben. Je slaapt slecht. Je hebt geen honger, of juist te veel. Je hart bonkt zonder aanleiding. Je bent onrustig, prikkelbaar, snel in tranen. Je pakt vijftig keer per dag je telefoon. Dat is geen zwakte en het is geen aanstellerij. Dat is een systeem dat in de overlevingsstand staat. Ik heb uitgebreider beschreven wat er in je lichaam gebeurt na een relatiebreuk.

Wat de duur bij jou bepaalt

Je leest overal gemiddelden. Elf weken, of de helft van de duur van je relatie. Ik zou daar niet te veel waarde aan hechten. Zulke getallen komen uit onderzoek onder groepen, en jij bent geen groep. Ze zeggen niets over jouw situatie, en ze maken het meestal alleen maar zwaarder als je er overheen gaat.

Wat wel meespeelt in hoe lang het duurt:

• Hoeveel van je dagelijkse rust je uit deze relatie haalde. Was deze persoon je belangrijkste plek om tot rust te komen, dan is het gat groter.
• Of je nog contact hebt. Elk bericht zet je systeem opnieuw aan. Daarom is geen contact met je ex vaak zo behulpzaam, hoe zwaar het ook is.
• Of je andere veilige mensen om je heen hebt. Verwerken gaat sneller als je niet de enige bent die het draagt.
• Of je lichaam de kans krijgt om de spanning af te maken. Slapen, bewegen, ademen, huilen. Zonder ontlading blijft het staan.
• Wat er eerder in je leven is gebeurd. Een breuk raakt vaak aan oudere verlieservaringen, en dan verwerk je meer dan alleen deze relatie.

Bij de een gaat dat sneller dan bij de ander. Dat zegt niets over hoeveel je van iemand hield, en niets over hoe sterk je bent. In hoe lang duurt liefdesverdriet ga ik dieper in op de bekende gemiddelden en op wat je zelf korter of langer maakt.

Waarom je steeds weer terugvalt

De bekendste indeling van rouw kent vijf fases: ontkenning, boosheid, onderhandelen, verdriet en aanvaarding. Handig om iets te herkennen, maar het wekt de indruk dat je van fase naar fase schuift en dan klaar bent.

Zo verloopt het bijna nooit. In de praktijk hoor ik vaker dit: je hebt een goede week. Je denkt dat je er doorheen begint te komen. En dan zie je een foto, of je ruikt iets, of iemand noemt een naam, en je ligt weer plat.

Dat is geen terugval in de zin van mislukking. Zo ontlaadt een zenuwstelsel: in golven, niet in een rechte lijn. Elke golf die je toelaat, neemt een stukje spanning mee. De zin die ik het vaakst hoor is “ik dacht dat ik er al overheen was”. Vrijwel iedereen zegt hem, meestal met schaamte erbij. Terwijl het juist het teken is dat het proces loopt.

Het moment waarop het je vaak alsnog inhaalt

Er is een moment dat ik in mijn praktijk steeds opnieuw zie, en het overvalt mensen bijna altijd. Het gaat maandenlang goed. Je hebt het idee dat het echt achter je ligt. En dan ontmoet je iemand met wie je iets zou willen opbouwen, en precies dan spookt je ex weer door je hoofd.

Mensen schrikken daarvan. Ze denken dat het betekent dat ze nog niet over hun ex heen zijn, of dat ze diep vanbinnen toch terug willen. Meestal is dat niet wat er aan de hand is.

Een nieuwe relatie vraagt je om je opnieuw te hechten. Om je te openen, iemand dichtbij te laten komen, je kwetsbaar te maken. En dat is nu net de plek waar het oude alarm nog zit. Zolang je alleen bent, komt dat systeem niet in beweging en merk je er weinig van. Zodra er iemand aanklopt, wel.

Het is dus geen teken dat je te snel gaat. Het is een teken dat er nog iets openstaat, en dat het zich nu pas laat zien omdat er eindelijk aanleiding voor is. Vervelend getimed, maar wel bruikbaar.

Meer over hoe die golven verlopen en waarom de bekende fase-indeling bij bijna niemand klopt, staat in de fases van liefdesverdriet.

Waarom praten alleen zelden genoeg is

Praten helpt. Het ordent je gedachten, het maakt je verhaal kloppend, en het is fijn om niet alleen te zijn met wat er gebeurd is.

Alleen bereikt praten vooral het deel van je brein dat denkt en analyseert. Het alarm waar we het net over hadden, zit dieper en verstaat geen taal. Dat is de reden dat je na een goed gesprek opgelucht naar huis kunt gaan en drie uur later toch weer met je telefoon in je hand zit.

Ik zeg niet dat je moet stoppen met praten. Ik zeg dat praten in je eentje het meestal niet afmaakt. Daar heb ik een apart artikel over geschreven: waarom praten niet genoeg is bij het verwerken van een relatiebreuk.

Wat wel helpt bij het verwerken van liefdesverdriet

Als het probleem in je lichaam zit, dan ligt daar ook de ingang. Dit zijn de dingen die in mijn praktijk het meeste verschil maken.

1. Werk met je adem, niet met je gedachten

Je ademhaling is de snelste knop die je hebt naar je zenuwstelsel. Vooral je uitademing. Als je langer uitademt dan je inademt, geef je je lichaam het signaal dat er nu geen gevaar is.

Probeer dit als je merkt dat je onrustig wordt: adem 4 tellen in door je neus, houd 4 tellen vast, adem 6 tellen langzaam uit door je mond. Herhaal dat vijf tot tien minuten. Je lost er niets mee op, maar je haalt de scherpte eraf, en vanuit rust kun je meer dan vanuit paniek. Meer daarover in ademwerk bij liefdesverdriet.

2. Maak de spanning af in plaats van hem weg te duwen

Stress die opkomt wil ergens heen. Bewegen, hardlopen, huilen, schudden, iets fysieks doen. Dat klinkt simpel en het is het ook. Wat je niet ontlaadt, blijft in je lijf hangen en komt ’s nachts terug.

3. Bescherm je slaap

Slaap is waar verwerking grotendeels plaatsvindt. Precies daarom is het zo vervelend dat slaap vaak als eerste sneuvelt. Als je merkt dat je nachten stuk zijn, begin daar dan, nog voor de rest. Ik heb beschreven waarom je slecht slaapt na een relatiebreuk en wat er dan helpt.

4. Haal de prikkel weg

Zolang je profielen checkt, berichten herleest of blijft appen, houd je het alarm actief. Je systeem krijgt geen kans om te ontdekken dat het zonder deze persoon ook veilig is. Dat is de echte reden achter geen contact, en niet dat het je ex zou terugbrengen.

5. Draag het niet alleen

Je zenuwstelsel kalmeert het snelst in het bijzijn van iemand die rustig is. Dat kan een vriend zijn, iemand uit je familie, of iemand die er professioneel mee werkt, bijvoorbeeld via lichaamsgerichte coaching bij liefdesverdriet. De vorm doet er minder toe dan de regelmaat.

Merk je dat je vooral kwijt bent wie je zelf was, meer nog dan dat je de ander mist, lees dan jezelf terugvinden na een relatiebreuk. Dat is een ander onderdeel van het herstel en het vraagt een andere ingang.

Wanneer het meer is dan liefdesverdriet

Liefdesverdriet mag zwaar zijn en het mag lang duren. Maar er zijn signalen waarbij ik zou zeggen: zoek er iemand bij.

Als je na maanden nog steeds niet kunt functioneren in je werk of je dagelijkse leven. Als je nergens meer plezier in hebt, ook niet in dingen die los staan van je ex. Als je niet meer eet of vrijwel niet meer slaapt. En zeker als je gedachten hebt dat je er niet meer wilt zijn. Bel dan je huisarts. Dat is geen zwaktebod, dat is de juiste stap. Op thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over wanneer verdriet overgaat in iets waar hulp bij hoort.

Waar je kunt beginnen

Verwerken begint meestal niet met harder je best doen. Het begint met snappen wat er bij jou gebeurt, want dat maakt een groot verschil in hoe streng je voor jezelf bent.

Ik heb daar een korte gratis scan voor gemaakt. Je beantwoordt een paar vragen en je krijgt terug welk patroon bij jou het sterkst speelt na deze breuk, en wat dat betekent voor wat je nu nodig hebt. Het kost een paar minuten en je hoeft er niets voor te kunnen.

Doe hier de gratis scan

Wil je liever eerst wat meer achtergrond, dan kun je ook de gratis masterclass kijken. Daarin laat ik zien hoe deze aanpak werkt en waarom hij anders is dan wat je waarschijnlijk al geprobeerd hebt.

Over de auteur

Ik ben Jens Kemna, lichaamsgerichte coach bij liefdesverdriet, breathwork facilitator en sound healer in Den Haag. Ik begeleid mensen na een relatiebreuk met coaching, ademwerk en sound healing, niet alleen in hun hoofd maar ook in hun lichaam. Ik ken de weg zelf: twee serieuze relaties van mij liepen stuk, en pas toen ik lichamelijk aan de slag ging begon er echt iets te verschuiven. Uit dat werk is de Loslaat Startkit ontstaan, om je lichaam uit de waakstand te laten zakken, je avonden rustiger te maken en de eerste stap terug naar jezelf te zetten. Lees meer over mijn aanpak →

Veelgestelde vragen over liefdesverdriet verwerken